Onbekend maakt onbemind

Het is zo ontzettend herkenbaar. Ook voor mij.

En het is zo mooi als mensen op een gegeven moment tijdens een behandeling zeggen: “Oh, zo zit dat dus in elkaar”. Een zin die zo veel betekenis heeft. Want deze zin is niet alleen een zin maar heeft een compagnon die wij gevoel noemen. Een zin die uit het diepe omhoog geklommen is en in haar kielzog een gevoel meeneemt. Je wordt geraakt.

Het voelen ontpopt zich altijd weer als een van de meest lastige dingen. Sommigen roepen gewoon, dat ze niets voelen. Tot ze bij aanraking eindelijk waarnemen wat voelen betekent, namelijk de waarneming van ons eigen lichaam. Kleine bewegingen, kriebels, ongemak, pijnen, een zwaar gevoel maar ook vlinders in je buik, je hart dat sprongetjes maakt, de drang om te bewegen en rust.

Je lichaam laat van zich horen

Voelen is de taal van ons lichaam. Zonder voelen zou het lichaam niet kunnen vertellen hoe het gaat, of er bepaalde aandachtspunten zijn die om gehoor vragen. Die ons erop wijzen dat wij eindelijk onze leefstijl zouden moeten veranderen om gezond en actief te kunnen blijven. Een orgaan kan zich door omstandigheden niet meer op haar gemak voelen. Misschien ligt er iets op je maag wat er al veel te lang ligt? Misschien willen je gewrichten je laten weten dat het tijd wordt om een andere baan te nemen of een ander pad te bewandelen? Misschien hunkert je hart naar liefde van iemand anders of van jezelf? Weet jij het?

Je lichaam weet het als eerste. En je lichaam neemt niet eindeloos de tijd maar gaat fluisteren, harder praten, roepen en uiteindelijk schreeuwen. Wanneer begin jij met luisteren?

Luisteren en dan ook handelen is iets wat wij graag uitstellen. Want de agenda van ons leven zit bomvol. Werk, gezin, sportschool, schoonmaak, shoppen, reizen, vast programma, controle, rennen, plannen….. Als alles maar blijft zoals het is want we zitten in een ritme die we kennen. Waar we ons – ook al is het niet altijd prettig – thuis voelen. Ziekte brengt onzekerheid en daar kunnen we absoluut niet mee omgaan. Alle verandering en alles onbekende worden als storende factoren ervaren.

Onbekend maakt onbemind

Maar soms kunnen we er niet omheen. Na lang en hard roepen heeft je lichaam je eindelijk zo ver gekregen dat je iets wilt ondernemen. Maar de angst slaat toe. Het is voor velen een flinke uitdaging om verandering toe te laten. Wat als…..?

Die eerste stap richting onzekerheid kan helaas niemand je afnemen. Je lichaam geeft aan dat er werk aan de winkel is door je te confronteren met een lichamelijke gewaarwording die er voorheen niet was. Er is iets veranderd en dat maakt dat je ongerust wordt. Je realiseert je misschien dat je de controle over je leven ineens kwijt zou kunnen raken. Je constateert dat alles straks heel anders kan zijn dan tot nu toe het geval was. Dat is eng want het pad dat voor je ligt beschikt niet over leesbare wegwijzers.

Wat heeft moed met de nier te maken?

Het vraagt moed om een vertrouwd pad los te laten. Moed is een kracht die in de Chinese geneeskunde bij het element water hoort. En moed is gekoppeld aan de energie van de nier. Hier gaat het om overleven, moed om iets te doen wat misschien lastig is en om de angst ervoor te overwinnen.

We worden allemaal met een bepaalde hoeveelheid nierenergie geboren. Dat is het potje waarmee ons leven verwarmd en gevoed wordt. Door alles wat mij meemaken in ons leven wordt er steeds weer een klein gedeelte van het potje opgemaakt. Of dat snel gaat of langzaam heb je gedeeltelijk zelf in de hand. Je kan je levensstijl erop aanpassen. Goede voeding, weinig stress, evenwicht tussen activiteit en rust, voldoende slaap, zingeving in je bestaan. Al deze factoren bepalen mee of je nierenergie meegaat tot op hoge leeftijd. Toch wordt de nierenergie tijdens ons leven langzaam minder door omstandigheden die niet altijd controleerbaar en beïnvloedbaar zijn. Dan kan moed gevraagd zijn. Luisteren naar je lichaam en op tijd maatregelen nemen, niet bang zijn voor het onbekende en je leven omarmen zijn wezenlijk voor je gezondheid. Gun jezelf de tijd om naar het fluisteren te luisteren en ook naar datgene wat het zinnetje ‘Oh, zo zit dat dus in elkaar’ je te vertellen heeft.

Ben jij ook aan het menopauzeren?

Vriendinnen die menopauzeren heb ik niet meer zo veel. Die periode heb ik zelf ook  al een tijdje achter de rug. Je ontkomt er niet aan. En om eerlijk te zijn óf mijn geheugen laat al alzheimer-achtige sporen achter óf ik had er echt niet zo veel last van. De overgang is bij mij afgeboekt als een tijd die wat onaangename trekjes had maar me verder niet erg lastig gevallen is. Mazzel gehad! Zo blijkt.

Ontmoetingen

Ik kom ze wel regelmatig tegen. In cafés waar een clubje van zo’n vier á vijf dames van middelbare leeftijd aan de latte macchiato zit en een voor een naar het toilet verdwijnt om even de deolaag onder het iets te strakke t-shirt met vrolijke print te vernieuwen. Een korte veeg over de met vochtig zweet beslagen voorhoofden geeft aan dat het hier toch echt om een groepje dames gaat die midden in de ellende van de overgang zitten. En dat dan ook met smaak voor elkaar uitspreiden.

Een andere groep die ik tegenkom zijn de dames die hulp zoeken omdat zij gehoord hebben dat acupunctuur iets voor hen zou kunnen betekenen. Om hen te verlossen van die vervelende overgangsklachten. Ze hebben vaak al een aantal therapieën of huismiddeltjes  uitgeprobeerd en het succes liet te lang op zich wachten. Vooral nu in hartje zomer is het ook echt niet leuk als iedere keer die opvliegers naar je toe vliegen en emmers zweet over je heen storten.

Menopauze is stilstaan

Menopauze. Wat betekent dat eigenlijk? Het woord zegt het al. Het is een pauze. Pauzes zijn per definitie iets wat je of vrijwillig doet (graag soms) of waartoe je gedwongen wordt. Ik vermoed maar dat de meeste dames geneigd zijn om voor versie twee te kiezen. Een ander woord voor menopauze is overgang. Je gaat dus over van de ene plek naar een andere of van de ene situatie naar een andere. Het is een ruimte tussen de ruimtes. Een pauze.

Pauzes kunnen wel leuk zijn. Tijdens een pauze zet je je dagelijkse bezigheden even stop en doe je tijdelijk iets anders vóór je weer terugkeert naar je dagelijkse bezigheden. Soms is de taak na een pauze een andere dan voor de pauze want je hebt alles goed gepland. Tijdens een pauze kan je relaxen en even niets doen.

Zo is het ook in het leven. Vóór de menopauze ben je vruchtbaar, kan je kinderen baren en jarenlang voor ze gaan zorgen. Je zorg is vooral gericht op iets buiten jezelf. Je man, je kinderen, het reilen en zeilen in huis en de zorg voor een goede maaltijd. Misschien heb je wel een baan waar je een zekere voldoening uit haalt maar dat levert ook weer stress op want je hebt nu dubbele taken. Je probeert iedereen zo goed mogelijk tevreden te stellen. En heel soms komt er iets van gemis boven drijven. Dan droom je even weg naar een leven dat echt van jou is. Waar je niet altijd en voor iedereen klaar staat, waar je mag dromen over je eigen zielswensen en  die dromen dan ook waarmaken. Herken je dat gevoel?

Het goede nieuws is: de menopauze slaat geen vrouw over.

Pardon? Goed nieuws?

Waarschijnlijk ben je het helemaal niet eens met wat ik daarnet gezegd hebt. Als je eenmaal in de greep bent van alle vervelende klachten van de menopauze dan wil je niets liever als de klok zo snel mogelijk terug draaien.

Groei en bloei

Maar naast dit soms lastige prijskaartje hangt er nog een ander kaartje, geschreven  in kleine lettertjes en vaak over het hoofd gezien. De menopauze biedt de grootste kans op zelfontwikkeling die je in je leven krijgt.

Hoezo?

Je zorgtaken zitten erop (oké, er zijn dan vaak ook weer ouders die om zorg vragen), je bent geroutineerd bezig op je werk en je kan als je wilt meer tijd nemen voor jezelf.

In vroegere tijden gingen vrouwen aan het begin van de menopauze een tijdje op een soort retraite. Zij trokken zich terug uit de maatschappij om tijdens deze periode van rust bij zichzelf te rade te gaan waar zij heen wilden in hun laatste jaren. Of er nog iets anders op hun stond te wachten dan dat waarmee zij hun leven tot nu toe gevuld hadden. De drukte van het dagelijkse leven kon op die manier plaats maken voor meer contemplatieve taken. Voor de zoektocht naar hun eigen vrouwelijkheid en wijsheid. Die vrouwen namen dus een pauze. En pauze tussen de tijden want dat het leven na de menopauze anders zou zijn dan ervoor daar twijfelde men niet aan.

In onze moderne hectische tijd houden mensen meestal niet meer zo zeer van veranderingen. Rond de 50 jaar heeft het leven een soort hoogtepunt bereikt. Dingen die het uiterlijke leven bepalen zijn voor velen voldoende om de vertrouwde paden niet meer te verlaten. Het onbekende terrein laten we graag links liggen en de keuze voor een leven zonder zekerheden ligt buiten het voorstellingsvermogen.

Daar hoort ook de acceptatie van het ouder worden bij. Een aftakelende lichaam is niet leuk vooral als er dingen opgegeven moeten worden aan die wij gehecht zijn. Het toegeven aan zwaktes en het verlies aan vaardigheden worden als falen gezien.

Maar toch is het zo dat wij in principe altijd een keuze hebben in het leven. Je kan ervoor kiezen dat een verandering ook een aanwinst kan zijn, een keertje iets anders en nieuws óf je kan blijven kiezen voor het vertrouwde bestaan dat zich voedt vanuit gemis.

Hoe je een oude wijze vrouw wordt

Het zal niet altijd van een leien dakje gaan. En er zullen vast wel tijden zijn waarbij je helemaal klaar bent met de menopauze en al haar ellende. Snap ik. Maar misschien zijn er ook momenten waarin je stil kan staan bij het feit dat ook in jouw leven een keer een einde komt aan de menopauze. En laat het je vertellen, dat is leuk! Het schijnt echt zo te zijn dat je hormonen na de menopauze ervoor zorgen dat je intuïtie sterker wordt en dat mensen je gaan waarderen voor wat jij allemaal te vertellen hebt over je levenservaringen. Je wordt gewoon de ‘wijze oude vrouw’ die alle wijsheid die zij sinds haar jeugd opgedaan heeft als een schat met zich mee draagt.

Vrouwen die hun leven vóór de menopauze met liefde omarmd hebben schijnen minder last te hebben van overgangsklachten. Dat vind ik begrijpelijk want uiteindelijk draait het ook hier om balans in het leven. In het daoisme is het evenwicht tussen hemelse en aardse energie de basis voor ons menselijk bestaan. Dt betekent dat wij tijdens ons bestaan op aarde ervoor moeten zorgen dat ook het dagelijkse leven onderdeel zou moeten zijn van de zorg voor evenwicht tot in de details. Soms erg moeilijk want het leven zelf zorgt ervoor dat wij in beweging blijven en ons steeds weer moeten aanpassen aan nieuwe omstandigheden. Dat vraagt om grote flexibiliteit. Maar het is de moeite waard. Je wordt beloond met een goede gezondheid tot op late leeftijd en een leven vol voldoening en geluk.

Overgang is even de weg kwijt raken

Vakantie is voor velen de tijd van het ontsnappen aan de dagelijkse sleur, aan het werk wat niet altijd even leuk is en van het ervaren van andere regio’s, andere gewoontes, andere voeding en ander gedrag. Ik vind het altijd moeilijk huis en hof los te laten, de kat zit bij vertrek op de stoep en spiegelt mijn geworstel. Maar eenmaal onderweg in de auto ebt dit gevoel snel weg, de Nederlandse graslanden vliegen voorbij en na een uurtje of anderhalf komt het zachte heuvelland aan de horizon te voorschijn en zijn we echt weg.

Wij zijn deze zomer richting de Alpen vertrokken. Een heerlijk gebied met ontelbare mogelijkheden om te ontspannen of juist je lichaam flink uit te dagen.

De buurvrouw kreeg de nodige instructies voor de te verwachten rijkelijke tomaten- en komkommeroogst. Het gras was gemaaid, de plantenpotten op een plek neergezet die makkelijk te bewateren is en de emmer met brokjes voor de kat was goed gevuld. Het zag en enigszins opgeruimd uit.

Vakantie

We gingen op vakantie. Het was volop zomer, overal bloemen, volle picknickmanden langs de weg op parkeerplaatsen, de geur van zonnecrème, biertjes op wiebelige tafeltjes of op stevige planken naast borden vol patat of belegde broodjes. Vakantie.

Zomer is de periode van het samenzijn, van het plezier, de warmte en de communicatie. Het knusse van de winter met kaarsjes en koekjes bij de thee is ver te zoeken, we tonen ons leven aan de buitenwereld op zoek naar liefde en erkenning.

De zomer is ook de tijd van de uitbundigheid. Het groen van de natuur heeft zich breed gemaakt. Onze bosrand achter het huis waar meestal kijkgaatjes een snelle blik op het fietspad toelaten is een bijna ondoordringbaar geheel geworden. Het is onmogelijk om alles bij te houden in de tuin.

Sinds enkele dagen zijn we terug van onze vakantie in de Alpen. De bergzon heeft kleine fijne sporen achtergelaten op het gezicht, de hersenen zijn opgefrist, thuis was voor eventjes heel ver weg geweest. Een eerste blik in mijn eigen tuin. Waar twee weken geleden nog een overzichtelijke chaos heerste is nu bijna alles overwoekerd. Het gras is geen gazon meer maar een veldje van paardenbloem, zenegroen en ander groen waar mijn gazon niet zo veel moeite mee heeft. Het paadje tussen het moestuingedeelte en de kersenboom is niet meer te zien en ik moet met een kapmes de tuin in.

Wat zal het worden?

Het is nog steeds zomer. Maar na mijn afwezigheid bespeur ik de eerste tekens van een veranderende energie in de tuin. Een lichte verkleuring van het blad, steeds meer bloemen in oranje en gele tinten, het licht wordt zachter en de energie begint voorzichtig aan een dalende koers. Appels met rode wangen aan de zonkant, stralend oranje lijsterbessen en sappige pruimen zijn voor mij altijd de voorbodes van de nazomer, het aarde element in de Chinese geneeskunde. Voor velen is deze periode een moment van bezinning. Er worden nog steeds plannen gemaakt voor zomervermaak, maar met een dun laagje melancholie erbij. Misschien is deze fietstocht of deze avond aan zee wel de laatste die wij in zomerjurk mogen doorbrengen. Misschien is de kracht van de zon binnenkort niet meer voldoende om de ochtendmist te verdrijven. Toch zie je overal vruchten verschijnen, de natuur heeft na een heerlijke zomer de manden gevuld en we mogen oogsten. De warme kleuren van het aarde element weerspiegelen nog een paar weken de zomerse zon en bepalen het beeld.

De nazomer is de overgangsperiode richting herfst, alles is in voorbereiding voor de naderende  daling van temperatuur en warmte. Voor we echt gaan beginnen met het grote loslaten kunnen we nog even flink genieten van het zomerse gevoel. Soms zijn er van die dagen dat het thermometer nog naar 25º Celsius klimt, en we veren weer op. De beslissing is nog niet echt genomen. Welke kant zal het opgaan? Een beetje piekeren en schommelen tussen hoop en verdriet is iets wat voor velen niet onbekend is.

We maken de balans op. Heb ik ervoor gezorgd dat mijn activiteiten voldoende waren om te kunnen oogsten? Overleef ik de koude tijd van het jaar met alles wat ik tot nu toe bereikt heb? Is mijn portemonnaie genoeg gevuld? Alles vragen die het enthousiasme van de zomer niet kon stellen maar die me nu weer naar binnen begeleiden, naar wat mij echt bezig houdt en waar ik mijn energie uit haal.

Overgang is verandering en soms heb je hulp nodig

Deze tijd van het jaar kan voor onduidelijke klachten zorgen. De energiestroom in het lichaam wordt tijdelijk uitgedaagd, soms ontstaan er blokkades die voor pijn, vermoeidheid of futloosheid kunnen zorgen. Dan kan het fijn zijn als je om hulp vraagt. Acupuncturisten adviseren vaak om in tijden van veranderingen een afspraak te maken. Een kleine correctie op tijd voorkomt dat klachten erger worden en niet meer zo makkelijk verdwijnen.

De twee kanten van vuur

Wat een zomer! Elke dag weer opnieuw. ’S ochtends al schijnt de zon door alle kieren en gaten naar binnen alsof hij vreest dat wij niet op tijd opstaan en de kracht van de zomerse vroege uren niet genoeg waarderen. Toen ik opgroeide op het platteland in Noord-Duitsland was er een gezegde, een soort boerenwijsheid die mij tot de dag van vandaag mijn hele leven bij bleef. Als er op 27 juni mooi en warm weer is belooft dat een 7 weken durende warme zomer. Omgekeerd geldt natuurlijk hetzelfde. Het waren altijd bange dagen, de dagen in de aanloop naar 27 juni. De buienradar bestond nog niet en wij waren gedwongen onze zintuigen te gebruiken om het weer te voorspellen. En ook nu nog betrap ik me vanaf half juni met enige regelmaat op het hoopvolle openen van de 14-daagse weer-app.

Eindelijk weer eens een zomer….

Wij mogen niet klagen. Al een paar weken is het uitzonderlijk droog en warm. Eindelijk weer eens een zomer waarvan je kan zeggen dat het een zomer is ;). De natuur staat in volle bloei, mensen zitten vrolijk op terrasjes bij te kletsen en de verbinding met elkaar te voelen. Alles barst van de energie opgestookt door de overal aanwezige zomerse hitte.

Na maanden in verwachting van het ontwaken en ontwikkelen kunnen we ons nu aan de buitenwereld laten zien. Wie ben ik in volle bloei? Wie ben ik als ik het aandurf mijn kracht en mijn schoonheid te laten zien? Zonder bang zijn voor afwijzing. Ik weet wat ik te bieden heb en ben bereid om me kwetsbaar op te stellen.

In de lente heb je gezaaid, je hebt plannen gemaakt, ervoor gezorgd dat je een helder doel voor ogen hebt. En je bent nu onderweg richting dat doel. Soms is het een lange weg en je wordt onrustig. Je wilt oogsten. Dan stook je het vuur misschien iets meer op nog vóór de tijd rijp is. En voor je het door hebt zijn de randen al droog geworden en begint het op enkele plekken te verbranden. Nu is het zaak het vuur te blussen vóór het te laat is.

De kracht van het vuur

De natuur is een fantastische spiegel. Alle veranderingen van de jaargetijden met voor elk seizoen de eigen specifieke kenmerken zijn terug te vinden in ons eigen leven. De zomer kenmerkt zich door warmte en openheid. Te veel vuur laat bosbranden ontstaan en met onweer kan het gebeuren dat een gebouw in vlammen opgaat. Op lichamelijk niveau kan te veel vuur zich b.v. laten zien met aandoeningen zoals ontstekingen, chronische infecties, keelontsteking en sinusproblemen, urineweginfecties en constipatie. Tijdens de overgang kan je last krijgen van opvliegers, zweetaanvallen en snel geïrriteerd zijn. Maar ook het omgekeerde kan gebeuren. Wij voeden het innerlijke vuur niet voldoende en er ontstaan problemen zoals een koud gevoel in benen en armen, verminderde doorbloeding, problemen met de libido, buikpijn en diarree.

De Chinese geneeskunde gaat er van uit dat lichaam, geest en ziel verschillende aspecten van één energetisch geheel zijn. Dat betekent dat er naast lichamelijke symptomen ook emotionele symptomen een rol kunnen spelen die aangeven dat ons innerlijk vuur of te sterk of te zwak is. Gezond vuur zorgt voor prettige en heldere communicatie, voor enthousiasme, liefde en lachen. Als dat er niet is smeult ons innerlijk vuur op een laag pitje door en de vreugde in ons leven is ver te zoeken. Een te veel aan innerlijk vuur kan wederom ervoor zorgen dat wij anderen op hun zenuwen werken door continu aan het woord te zijn en om alles en niets in lachen uit te barsten. Anderen voelen zich dan snel geïrriteerd en verlaten het toneel. Communicatie wordt op die manier onmogelijk gemaakt.

Hoe staat het met jouw innerlijk vuur?

Hoe ervaar jij of ervaren anderen jouw innerlijk vuur? Kan je je helemaal overgeven aan plezier en lachen? Of voel je een onverklaarbare rem? Heb jij goed contact met je familie en je vrienden? Of spelen er minder leuke dingen tussen jullie die openheid in de weg staan? Ben jij in staat enthousiasme te voelen en ook over te dragen? Kan je je verplaatsen in iemand anders en diens zorgen delen? Voel jij verdriet over het verlies van een geliefd iemand of een situatie die tot het verleden behoort?

Dan zou het kunnen zijn dat je innerlijk vuur uit evenwicht is en daar hebben uiteindelijk ook alle andere elementen mee te maken (hout, aarde, metaal, water). Je kan er best veel zelf aan doen om het evenwicht te herstellen maar soms heb je hulp nodig en dan kan Chinese geneeskunde uitkomst bieden. Vraag om hulp als het nodig is.